Uprzejmość wobec AI szkodzi skuteczności?

Czy grzeczność wobec AI to strata czasu? Nowe badania z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii sugerują, że tak. Okazuje się, że im bardziej bezpośredni – a nawet opryskliwy – ton zapytania, tym lepsze rezultaty od ChatGPT-4o.

Jak przeprowadzono badanie?

Naukowcy z Penn State stworzyli zestaw 50 pytań z matematyki, nauk ścisłych i historii. Każde pytanie przepisali w pięciu wariantach: bardzo uprzejmym, uprzejmym, neutralnym, nieuprzejmym i bardzo nieuprzejmym – łącznie 250 unikalnych promptów.

Zaskakujące wyniki

Dokładność odpowiedzi ChatGPT-4o rosła wraz ze spadkiem poziomu uprzejmości:
• Bardzo uprzejmy prompt: 80,8% trafności
• Uprzejmy: 81,4%
• Neutralny: 82,2%
• Nieuprzejmy: 82,8%
• Bardzo nieuprzejmy: 84,8%
Różnica między najbardziej a najmniej uprzejmym tonem to 4 punkty procentowe. Pozornie niewiele, ale przy skali tysięcy zapytań miesięcznie w kancelarii może to oznaczać dziesiątki godzin zaoszczędzonego czasu i wyższy poziom precyzji analiz.

Dlaczego tak się dzieje?

Co ciekawe, w starszych modelach (GPT-3.5, Llama 2) efekt był odwrotny – brak grzeczności pogarszał wyniki. Badacze sugerują, że to nie chodzi o „napięcie emocjonalne” AI, lecz o ewolucję architektury.
Nowsze modele są odporne na ton polecenia i skupiają się wyłącznie na treści zadania. Uprzejmość bywa po prostu „językowym szumem” – dodatkowymi słowami, które rozcieńczają główne polecenie.

EmotionPrompt – alternatywa dla nieuprzejmości

Microsoft opracował technikę EmotionPrompt, która zamiast nieuprzejmości wykorzystuje kontekst emocjonalny lub wagę zadania. W wielu przypadkach daje to jeszcze lepsze wyniki niż ton rozkazujący.
Zamiast pisać nieuprzejmie, dodajesz kontekst, który podkreśla znaczenie zadania:
• „To ważne dla mojej pracy zawodowej”.
• „Zależy mi na precyzji”.
• „Ta analiza wpłynie na decyzję klienta”.
Badania Microsoft pokazują średnią poprawę o 10,9% w metrykach wydajności, prawdziwości i odpowiedzialności przy użyciu

Praktyczne zastosowanie w pracy prawniczej

Słabo:
„Czy byłbyś tak miły, żeby opracować analizę tego przepisu prawa cywilnego pod kątem możliwych interpretacji?”.

Lepiej:
„Opracuj analizę tego przepisu prawa cywilnego pod kątem możliwych interpretacji.”.

Najlepiej (z EmotionPrompt):
„Opracuj analizę tego przepisu prawa cywilnego pod kątem możliwych interpretacji. To pilna sprawa sądowa wymagająca precyzji.”.

Moje porady

• Usuń ozdobniki – każde „proszę”, „byłbym wdzięczny” to szum informacyjny.
• Dodaj kontekst lub pilność – jeśli sprawa jest ważna, napisz to wprost.
• Bądź bezpośredni, nie dekoracyjny – zamiast „chciałbym poprosić o…” napisz po prostu, czego potrzebujesz

Ograniczenia badania

Warto pamiętać, że:
• Badanie testowało wyłącznie GPT-4o.
• Użyto tylko 50 pytań z 3 dziedzin.
• Inne modele AI mogą reagować inaczej.
• W zadaniach wymagających kreatywności lub empatii (np. pisanie listów do klientów) bardziej „ludzki” ton może być nadal lepszy.

Marcin Szumlański

Adwokat, który od wielu lat prowadzi własną kancelarię prawną, wspierając klientów w rozwiązywaniu kompleksowych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego.
Jest ekspertem nie tylko w tradycyjnych obszarach prawa, ale także pasjonatem nowych technologii – szczególnie sztucznej inteligencji i jej praktycznych zastosowań w pracy prawnika.
Prowadził szkolenie z zakresu inżynierii promptów dla prawników, dzieląc się wiedzą na temat skutecznego korzystania z AI w profesjonalnej praktyce adwokackiej.